Geestelijke verzorging/begeleiding

Een goede geestelijk begeleider/verzorger probeert zijn cliënt in enkele gesprekken naar rustiger vaarwater te coachen waarbij de client nadrukkelijk zelf de peddel blijft bedienen. Foto David Mark/Pixabay.com

Een goed contact met een geestelijk begeleider kan de vaart er weer in brengen. Maar het roeien moet je zelf doen. Foto David Mark/Pixabay.com

Soms weet je even niet meer waar je het zoeken moet. Vrienden en bekenden komen met goede raad maar eigenlijk zou je het liefst eens met iemand vertrouwelijk praten. Dat kan zijn naar aanleiding van een moeilijke situatie thuis, op het werk of in je relaties. Maar ook ten aanzien van het dilemma of je je wel of niet wil laten behandelen voor een levensbedreigende ziekte. Kortom je wilt een goed gesprek waarin je zelf de regie in handen hebt of geholpen kan worden om die regie weer terug te krijgen.

Een geestelijk begeleider/verzorger kan dan uitkomst bieden. Hij kan je helpen weer ‘zin’ te vinden. Vroeger functioneerden mensen meer in grotere verbanden zoals kerken, verenigingen, het dorpsleven of hun families. Daar vond je zingeving, werd je een stelsel van vanzelfsprekendheden aangeboden, waar je houvast aan kon hebben. De betekenis van deze structuren is geleidelijk afgenomen. De maatschappij is individualistischer geworden. De zin van het leven is minder vanzelfsprekend. Dat merk je vooral bij tegenslagen, een dreigende burn-out of in periodes van rouw of relatieproblemen.

Bij De Opreghte kun je in individuele gesprekken samen op zoek gaan naar zinvinding. Zin vinden in jouw levensverhaal en houvast zoeken in jouw eigen kijk op het leven. Samen zet je op een rijtje hoe je in het leven wilt staan, wat je wilt met je bestaan. En soms bespreek je je  actuele leven in het licht van lastige keuzes of moeilijke gedachten. Die kunnen het gevolg zijn van een moeizame relatie, van verandering van werk, van gezondheidsproblemen of de (te) zware zorg voor een familielid. Dan kun je iemand gebruiken, die warm en betrokken naast je staat. En dat geestelijk verzorger Versteege zichzelf geheimhoudingsplicht oplegt, kan het extra veilig maken om een open gesprek aan te gaan.

Wat wil ik eigenlijk (nog) met mijn leven?

Het gaat vaak om vragen naar de betekenis van de dingen, je identiteit en wie of wat je eigenlijk bent of liever nog… wilt zijn! Veel mensen denken in het leven kansen te hebben gemist of voelen zich slachtoffer van andermans gedrag. Die gevoelens kunnen schrijnen, vooral  als je vanzelfsprekendheden opeens heftig ter discussie staan door het verlies van een partner of je baan. Of dat je in een moeilijke situatie terecht bent gekomen door ziekte of ongeval. Of dat je het einde of dat van een geliefde voelt naderen.

Als geestelijk begeleider/verzorger biedt Versteege begeleiding om moeilijke situaties het hoofd te bieden, zowel via zijn eigen praktijk De Opreghte als via het Centrum voor Levensvragen Noord-Holland Noord en de Zaanstreek. Dat laatste centrum is te bereiken via Centrum voor Levensvragen Noord-Holland Noord, W.M. Dudokweg 69, 1703 DC Heerhugowaard 06 13956823 en info@centrumlevensvragen.nl. Zie ook de pagina waarop hij zich voorstelt.

Versteege doet niet in pasklare antwoorden of oplossingen maar wil samen uitvinden wat (nog) wel mogelijk is in een bepaalde situatie, soms ook ter preventie. Hoewel wel degelijk geschoold in psychologie is een geestelijk verzorger geen psycholoog of huisarts maar wel psychosociaal therapeut en kan deze worden ingezet als aanvulling op hun specifieke expertise. Een professionele geestelijk begeleider is geschoold in het helpen vinden van antwoorden op levensvragen die soms de kop opsteken bij rouwverwerking, depressie, burn-out, (te) zware mantelzorgtaken en soms bij de wens tot suïcide. terug

Begeleiding ook voor niet-gelovigen

Versteege is als algemeen geestelijk verzorger bewust gericht op algemene begeleiding bij het helpen oplossen van moeilijke situaties en vragen. Iemand hoeft dus niet religieus of gelovig te zijn om bij hem aan te kloppen. Integendeel, hij wil er nadrukkelijk zijn voor iedereen, dus ook voor mensen die zonder ‘god of gebod’ in het leven willen staan. Tijdens een stage in een humanistisch zorgcentrum voor ouderen heeft hij meer dan eens ouderen zonder religieuze binding mogen bijstaan. Een opperwezen kwam in die gesprekken nooit ter sprake en daar voelen veel mensen zich prima bij!

Wil iemand het echter juist hebben over specifieke geloofs- of zingevingsvraagstukken, dan staat Versteege daar nadrukkelijk voor open. Hij is r.-k. opgevoed en heeft zich later oecumenisch ontwikkeld. Hij voelt zich actief betrokken bij zowel de PKN als bij de r.-k. Kerk, heeft met mensen leren bidden en staat open voor zaken als het biechtgesprek en de ziekenzegen, waarin hij zich uiteraard niet de status aanmeet van een gewijd predikant of priester, die daar een speciale zending voor moet hebben gehad.  Hij heeft zich daarnaast op de universiteit als daarbuiten verdiept in islam, hindoeïsme en boeddhisme. terug

Maatwerk, maatwerk en nog eens maatwerk

De Opreghte is beschikbaar voor individuele gesprekken, groepsgesprekken en zoals gezegd het uitvoeren van, al dan niet godsdienstige, rituelen. In de opleiding aan de Universiteit Utrecht hebben diverse rituelen de revue gepasseerd en heeft Versteege een en ander praktisch leren toepassen. Tijdens de stages in een zorginstelling voor ouderen en in een ziekenhuis en in workshops (o.m. natuurcoaching) zijn er vele bijgekomen.

Het gaat allemaal om maatwerk, maatwerk en nog eens maatwerk, onderwees een van zijn leermeesters in het RKZ Ron Hopman. Dat geldt voor de begeleiding van huwelijks- of relatievieringen maar nog meer voor uitvaartplechtigheden. Ook daarin heeft Versteege zich terdege laten scholen. Het geleerde is inmiddels ook in praktijk gebracht en heeft goede recensies gekregen. De Opreghte verzorgt al weer enige tijd uitvaartbijeenkomsten, ook voor mensen die geen band hebben met een godsdienst of andere levensbeschouwing. terug

Voorganger in algemeen christelijke dienst

Zo werd De Opreghte onlangs nog gevraagd om een algemeen christelijke uitvaartdienst te leiden. De stervende, van oorsprong r.-k., wilde uitdrukkelijk geen officiële priester maar Versteege. Hij vroeg hem de dag voor zijn dood nog om een oecumenische dienst waarin recht werd gedaan aan zijn nog steeds levende geloof in een opperwezen en in een voortleven na de dood. Dat betekende wel gebed en een Ave Maria maar uiteraard geen officiële sacramenten, zoals vaak gebruikelijk in een r.-k. dienst.

Enkele reacties achteraf: ,,Bedankt voor al je inzet voor mijn vaders begrafenis. We hebben een goed gevoel over de manier waarop alles verlopen is.” (dochter  overledene), ,,Het was een mooie dienst, waar wij als familie een goed gevoel aan overgehouden hebben. Het was echt maatwerk waarbij wij zeer goed betrokken zijn geweest. Jouw professionaliteit in deze  hebben wij allen gewaardeerd. Bedankt hiervoor.” (weduwe) ,,Het afscheid was prachtig, mede door jouw aandeel. Ik geef het door.” (uitvaartverzorger) terug

Bemiddeling in de laatste fase

Versteege is ook beschikbaar als stervensbegeleider en bemiddelaar wanneer iemand al dan niet in de laatste fase van zijn leven met een naaste iets wil goedmaken of uit wil praten. Bemiddeling of mediation kan dan een belangrijke rol spelen. We hebben het dan niet over klassieke mediation maar over een aangepaste, pastorale vorm waarbij het van belang kan zijn dat de bemiddelaar thuis is in de geloofstaal van de stervende.

Focus bij de stervensbegeleiding is de innerlijke vrede van de zieke die een (bepaalde) relatie goed wil afsluiten. Het uitpraten kan ook voor de naaste, een kennis of relatie belangrijk zijn in het kader van de rouwverwerking, die na het overlijden aandacht vraagt. Nu kan het immers nog… In de meeste gevallen gaat het niet (meer) om geld maar om elkaar genoegdoening te geven, soms ook iets toe te geven, een excuus, een uitleg, kortom alles is mogelijk. Juist dan kan de combinatie geestelijk verzorger en bemiddelaar/mediator uitkomst bieden.

Als de kou eenmaal uit de lucht is…

De ervaring leert daarbij dat een goede luisterende houding, gefaciliteerd door een professionele bemiddelaar, kan helpen om kou uit de lucht te nemen, Het kan een begin zijn van een mildere blik naar elkaar en soms zelfs de onmin helemaal doen verdampen. Dit kan een enkele keer al in een gesprek. Vaker zijn hier twee tot drie sessies voor nodig om de verstoorde verhoudingen weer in het reine te krijgen.

Interessant is ook om ouderen te helpen een antwoord te geven op de vragen in het boekje Zeven Vragen van Kat & Veugelaers (kvbemiddeling.nl). Daarin worden op laagdrempelige wijze de kwesties besproken waar ouderen in hun laatste fase soms mee worstelen. Ook het uitpraten van lastige kwesties met familie of relaties kan hierin een rol spelen. De Opreghte heeft hier ervaring mee opgedaan.

Versteege aangesloten bij VGVZ

De Opreghte is aangesloten bij de Vereniging voor Geestelijke Verzorgers in Zorginstellingen (VGVZ). De leden daarvan werken doorgaans voor instellingen. Een klein deel – dit geldt ook voor Versteege en De Opreghte – werkt deels of geheel extramuraal of buiten de instellingen. De VGVZ heeft om die reden sinds enige tijd ook een werkveld eerste lijn, waar Versteege lid van is. De extramurale collega’s noemen zich geestelijk begeleider dan wel verzorger, consulent zingeving dan wel zinvinding of zingevingsconsulent.

Op de site van de VGVZ kunt u meer lezen over het werk van geestelijk verzorgers in zorginstellingen – Versteege is parttime pastor in het Heemsteedse zorgcentrum Bosbeek – op www.geestelijkeverzorging.com en op Google staan veel eerste-lijnsverzorgers. Een belangrijk verschil tussen de extra- en intramurale collega’s is dat de eerste groep doorgaans ZZP’er is en dus geen salaris krijgt van een instelling. Wanneer iemand een beroep  wil doen op een extramurale geestelijk verzorger als Versteege, hoeft dat niet via de instelling (of de huisarts), maar dat mag uiteraard wel!

De cliënten van Versteege krijgen vanwege diens lidmaatschap van de Nederlandse Vereniging van Psychologen en Agogen (NVPA) bij de meeste verzekeraars een deel van de gesprekskosten terug. NB Een intakegesprek bij De Opreghte kost 50 euro. Verdere tarieven op aanvraag.

Versteege is aangesloten bij Klachtenportaal Zorg. Bij onvrede over geleverde diensten kan men zich via www.klachtenportaalzorg.nl melden met een klacht. Dit kan ook via het emailadres info@klachtenportaalzorg.nl of schriftelijk op het adres Westerstraat 117, 1601 AD Enkhuizen. Verder staat Versteege ingeschreven in het RBCZ-register als Registertherapeut BCZ ®, en is als zodanig ook aangesloten bij het Tuchtcollege voor de Complementaire  Zorg TCZ. terug